In de media is er al veel te doen geweest over de plannen van het nieuwe kabinet Rutte III. De meeste maatregelen waren al naar de pers gelekt en de oppositie vindt het op voorhand natuurlijk helemaal niks. In het regeerakkoord dat VVD, CDA, D’66 en de CU op dinsdag 10 oktober jl. presenteerden staan ook een aantal aankondigde maatregelen voor dierenwelzijn en duurzaamheid. De KNMvD zet de belangrijkste zaken voor u op een rijtje.

De coalitiepartners stellen vast dat Nederland de tweede voedselexporteur ter wereld is. Onze agro-foodsector kan een belangrijke bijdrage leveren aan een duurzame voedselvoorziening voor de groeiende wereldbevolking. Het kabinetsbeleid is erop gericht dit potentieel te benutten, binnen de geldende natuur- en milieunormen. Innovatie en ondernemerschap zijn daarbij cruciaal, net als aandacht voor de continuïteit van gezinsbedrijven die een grote rol spelen in de sector. Innovatie moet ook onderdeel zijn van een eigentijds Europees Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, net als duurzaamheid, voedselzekerheid en voedselveiligheid. Ook streeft Nederland internationaal met andere koplopers naar verbetering van het dierenwelzijn. Bij handelsverdragen wordt niet getornd aan de Europese standaarden. Om dit te bereiken stellen ze onder andere volgende maatregelen voor:

Een minister van Landbouw

Met dank aan het CDA is de minister van Landbouw weer terug. Samen met de minister van Economische Zaken en Klimaat zal deze minister waarschijnlijk zijn intrek nemen in het huidige ministerie van Economische Zaken.

Meer geld naar de NVWA

Om het dierenwelzijn en de voedselveiligheid te borgen en de reputatie van de Nederlandse agrofoodsector te beschermen word het toezicht aangescherpt. De NVWA wordt doorgelicht op
kosteneffectiviteit en efficiëntie. Rutte III wil structureel 20 miljoen investeren voor versterking van de NVWA-organisatie.

Warme sanering veehouderij, met name in Noord Brabant

De coalitie geeft aan dat Nederland het laatste decennium is geconfronteerd met gezondheids- en leefomgevingsrisico’s in gebieden met een zeer hoge veedichtheid. Dit wil en kan men niet negeren. Het kabinet zal met de sector en de betreffende provincies bezien hoe ze deze problematiek kunnen aanpakken. In samenspraak met de provincies (met name Noord Brabant) wordt bezien hoe een warme sanering van de varkenshouderij in belaste gebieden kan worden vormgegeven. Het rijk reserveert hiervoor 200 miljoen. Met een fonds van 75 miljoen euro moeten jonge boeren geholpen worden bij de overname van een gezinsbedrijf.

Eerlijke prijzen voor boeren

De mededingingswet wordt aangepast zodat samenwerking in de land- en tuinbouw expliciet wordt toegestaan. Dit om de ongelijke machtsverhoudingen in de keten te compenseren. Op verzoek van branche- of producentenorganisaties kan de overheid sectorale afspraken in de land- en tuinbouw algemeen verbindend verklaren (AVV-en), bijvoorbeeld voor de financiering van onderzoek naar innovatieve producten en het verplichten van duurzamere standaarden. Hierbij wordt rekening gehouden met Europese kaders en de Nederlandse exportpositie. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) krijgt een speciaal team voor geschillenbeslechting in de agro-nutriketen. De ACM gaat erop toezien dat boeren en tuinders hogere prijzen ontvangen van afnemers die bovenwettelijke eisen stellen, bijvoorbeeld ten aanzien van duurzaamheid of dierenwelzijn. Het kabinet wil verder initiatieven ondersteunen die de verbinding tussen boer en burger versterken, zoals city-landbouw en de verkoop van streekproducten op de boerderij.

Reductie broeikasgassen landbouw

De broeikasgasemissies uit de landbouw moeten in 2030 met 3,5 Mton afgenomen zijn. Het kabinet zal met de sector in gesprek gaan over de invulling hiervan. Daarbij hebben technische maatregelen (mestverwerking, voedselmix, kas als energiebron, etc.) de voorkeur boven volumebeperkende maatregelen. Voor het tegengaan van methaanuitstoot in de landbouw wordt er in samenwerking met waterschappen en betrokken boeren geëxperimenteerd met flexibel peilbeheer, en verder onderzoek naar onderwaterdrainage en praktijkonderzoek naar daling methaanemissie mestopslagen. In samenwerking met boeren wordt in de directe omgeving van Natura 2000 gebieden bekeken of agrarisch natuurbeheer een bijdrage kan leveren aan minder intensief landgebruik en daarmee aan de klimaatopgave en natuurherstel. Het kabinet gaat betrokken boeren hier dan voor compenseren en benut daarbij alle mogelijkheden van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB)

Dierenwelzijn veehouderij: transport, stalbranden en weidegang

Het kabinet voert een verkenning uit naar het verder beperken van het vervoer van dieren en verbetering van het comfort bij het vervoer. Het zal voorstellen doen voor regelgeving op Europees niveau, inclusief een sluitend controle- en sanctieregime.
Verder wil het kabinet het aantal stalbranden verminderen en zal hiertoe vóór 2019 samen met verzekeringsmaatschappijen en ketenkwaliteitsystemen afspraken maken over de bestrijding van knaagdieren door ondernemers en een periodieke elektrakeuring.
Het kabinet wil geen wettelijke verplichting tot weidegang. De sector dient er daarom voor te zorgen dat zij de eigen doelstellingen in 2020 haalt.

Dierenwelzijn gezelschapsdieren: hondenhandel, positieve lijst en forensische diergeneeskunde

Ook voor de gezelschapsdierensector heeft het kabinet een paar maatregelen in petto. Er komen voorstellen voor een witte lijst van bonafide hondenhandelaren. De illegale import van beschermde dieren moet een halt toe worden geroepen en er komt een aangepaste regeling van de positieflijst van toegestane huisdieren. Tot slot wordt onderzocht of het forensisch-pathologisch onderzoek bij dieren bij het Nederlands Forensisch Instituut versterkt moet worden.

Europees beleid

Het kabinet zet in op hervorming van het GLB na 2020. Het GLB moet minder gericht worden op
inkomensondersteuning en meer op innovatie, duurzaamheid, voedselzekerheid en voedselveiligheid. Daarnaast moet het GLB samenwerking tussen landbouwers faciliteren en bijdragen aan de crisisbestendigheid van de sector. Met deze focus kan ook de verkleining van het GLB-budget door de Brexit worden opgevangen.
Over de exacte invulling die moet gaan zorgen voor de realisatie van deze plannen is op dit moment nog weinig bekend. Wel is duidelijk dat er fors wordt ingezet op innovatie en niet op inperking van de productie. Veel van de concrete maatregelen zullen in samenwerking met de sector vormgegeven worden.