NSAID niet meer weg te denken

Pijnstillers met een ontstekingsremmende werking (NSAID) worden steeds vaker in de melkvee- en kalverhouderij ingezet. In een poll reageerden 166 veehouders. Daarvan waren 142 melkveehouder, 13 vleesveehouder en 11 kalverhouder. Van al deze bedrijven gaven maar vijf aan geen NSAID’s te gebruiken. Van de vijf niet-gebruikers zijn er vier melkveehouder en één vleesveehouder. Eventuele wachttijden zijn voor veehouders over het algemeen geen reden om geen gebruik te maken van een middel. In het geval van mastitis wordt een NSAID naast een antibioticumbehandeling gegeven waarbij toch al een wachttijd geldt.

Luchtwegaandoeningen

Zowel vleeskalverhouders als vleesveehouders geven aan NSAID’s vooral in te zetten bij luchtwegaandoeningen. Longontsteking wordt door alle 23 gebruikers genoemd. De zoogkoeienhouders zetten de middelen ook in bij een koe met baarmoederontsteking en de enkele keer dat zich een baarmoederontsteking voor doet. ‘Het kalf voelt zich lekkerder, drinkt en vreet beter en knapt sneller op.’

Standaard bij vleeskalveren

Het gebruik van NSAID’s verschilt sterk tussen de verschillende takken van rundveehouderij. In de vleeskalverhouderij zijn NSAID’s bijvoorbeeld helemaal niet meer weg te denken en zijn standaard als combinatie met antibiotica opgenomen in behandelplannen. Eric van der Velden, dierenarts bij DAP Thewi: “We hebben gelijk vanaf het begin gezegd dat kalverhouders bij ziekte een NSAID bij moeten geven. Pijn weg, ontsteking beteugeld, wat vooral van belang is bij een longontsteking. Het kalf voelt zich lekkerder, drinkt en vreet beter en knapt sneller op. Zeker onder invloed van de UDD-regeling worden vaker aspirine en slijmoplossende middelen gegeven.”

Zonder dierenarts middel inzetten

Groot voordeel voor kalverhouders is dat ze wettelijk gezien deze middelen vaak in kunnen zetten zonder de dierenarts te raadplegen. Dat gebeurt echter weinig, kalverhouders overleggen vrijwel alles wat ze op gezondheidsgebied doen met hun dierenarts, tijdens een bedrijfsbezoek of telefonisch. Zodra een kalverhouder merkt dat kalveren het wat minder doen maar niet echt ziek zijn, zet hij tegenwoordig sneller een NSAID in. Dit gebeurt niet alleen in individuele gevallen maar ook als koppelbehandeling. Van der Velden: “Bijvoorbeeld kalveren vanaf een week of acht oud kunnen, mits de ventilatie en het voedingsschema kloppen, een beginnende lichte virale luchtweginfectie op die manier zelf af. Dan is een antibioticabehandeling niet direct nodig.”

Brede inzet melkveehouderij

De meeste veehouders in de enquête zetten de medicijnen in bij mastitis. Een koe met een uierontsteking met een pijnstiller behandelen zorgt ervoor dat het dier zich beter voelt en blijft vreten. Hierdoor zal de melkproductie niet of minder dalen en blijkt uit verschillende onderzoeken dat ook de vruchtbaarheid niet onder de effecten van de ontsteking leiden. Ook bij het onthoornen van kalveren wordt naast de verplichte verdoving door de meeste veehouders een NSAID toegepast. Voor veel veehouders is de drempel om een kalf te behandelen laag, omdat het onthoornen steeds vaker door de dierenarts wordt gedaan. Als deze het kalf moet verdoven is het een kleine moeite om gelijk een NSAID te spuiten.

Ondersteuning na zware kalving

Ook bij baarmoederontsteking krijgen koeien vaak een NSAID. Een toenemend aantal melkveehouders behandelt ook een koe na een zware geboorte standaard. Mark van der Heijden, voorzitter van de vakgroep Herkauwers van de KNMvD: “Je zorgt daarmee dat een koe gewoon goed blijft vreten. Dat is zeker de eerste dagen na het afkalven een voorwaarde voor een goede start van de lactatie.” Bij zware geboortes bestaat het risico dat er kleine beschadigingen in de baarmoeder en het geboortekanaal ontstaan. Een gezonde koe die vlot van de geboorte herstelt kan deze beschadigingen meestal goed zelf oplossen. Door een koe na een zware geboorte standaard een NSAID te geven, of deze koe de eerste dagen te temperaturen en bij een verhoogde temperatuur gelijk te behandelen, kan het dier een beginnende infectie beter zelf bestrijden. Bij niet controleren of afwachten neemt de kans op een antibioticabehandeling toe. Met name grotere bedrijven met een separatieruimte voor de eerste dagen passen dit steeds meer toe.

‘Doordat een koe minder loopt zakt de melkproductie en dat kost geld.’

Klauwen mogen meer aandacht

Ondanks de constatering dat melkveehouders steeds vaker een NSAID gebruiken mist Van der Heijden de middelen met name bij klauwaandoeningen: “Er is gelukkig steeds meer aandacht voor klauwgezondheid, maar er wordt nog te veel vanuit het management gedacht. Naast oorzaakgericht naar de klauwen te kijken, moet ook die NSAID standaard worden. Doordat een koe minder loopt, zakt de melkproductie en dat kost geld.” Over de kosten voor klauwaandoeningen stelde Wilma Steeneveld van de faculteit Diergeneeskunde onlangs tijdens de Inspiratiedag Klauwgezondheid dat een klinisch geval gemiddeld € 59 en een subklinisch geval € 35 per koe kost, met name door productieverlies. Op een gemiddeld bedrijf van 90 koeien kan dat oplopen tot 1.167 kilo melk per jaar. Een wachttijd voor melk kan mee spelen om geen NSAID te gebruiken, maar zowel dierenartsen als farmaceutische bedrijven geven aan dat het eerder onbekendheid is dat veehouders de middelen niet bij klauwaandoeningen inzetten.

Lees hier het hele artikel

Om te kunnen reageren op een bericht dient u ingelogd te zijn.


Inloggen