Wettelijke regeling voor verplichte vaccinatie IBR nabij

In 2024 kondigde het Ministerie van LVVN aan met een landelijke wettelijke regeling te komen om Infectieuze Bovine Rhinotracheïtis (IBR) te bestrijden. Op dit moment moet de ministerraad het plan nog goedkeuren. Ook moet de Raad van State moet nog advies uitbrengen. De beoogde startdatum van de wetgeving is 1 januari 2027.

Vaccinatie

Door dieren tegen IBR te vaccineren, hoopt de overheid de ziekte voor altijd te laten verdwijnen. Vaccinatie wordt daarom verplicht voor alle rundveehouders, dus ook voor vleesveehouders, natuurgrazers en hobbyhouders. Dit betekent dat alle veehouders vanaf 1 januari 2027 hun dieren ieder halfjaar moeten vaccineren tegen IBR.

Als zij door onderzoek kunnen bewijzen dat er geen dieren op hun bedrijf zijn die IBR hebben (gehad), is vaccinatie niet nodig. Zij moeten dan wel in de gaten houden of er niet alsnog dieren besmet raken. Als dit gebeurt, moeten zij hun dieren alsnog vaccineren. Er zijn enkele uitzonderingen op de bestrijding.

Veehouders die hun runderen al halfjaarlijks vaccineren tegen IBR kunnen hiermee doorgaan. Veehouders die dit nog niet doen, krijgen nadat de regels ingaan op 1 januari 2027 een halfjaar de tijd om de bestrijding van IBR te starten. Dit kan door aan te tonen dat IBR niet op hun bedrijf aanwezig is of door hun runderen te vaccineren. Op 1 juli 2027 moet dit uiterlijk gebeurd zijn.

Uitzonderingen op bestrijdingsplicht voor IBR

Soms geldt er geen vaccinatieplicht voor IBR of zijn er afwijkende regels. Zie voor deze uitzonderingen de website van de Rijksoverheid.

Vrij handelen pas mogelijk als vaccinatie niet meer nodig is

Door te vaccineren, hoopt de overheid de ziekte uit te bannen. Maar om de ‘Europese vrije status’ te krijgen, en dus vrij te mogen handelen, is vaccinatie juist verboden.

Het doel is daarom om eerst, via verplichte vaccinaties, het aantal besmettingen fors omlaag te krijgen. Zodra dit gelukt is, gaat de vaccinatieplicht over in een vaccinatieverbod. Vanaf dan mogen er geen runderen met IBR meer aanwezig zijn. Er volgen nog preciezere afspraken over hoe en wanneer dit gebeurt.

Ziektebeeld

IBR kan runderen erg ziek maken. Ook zijn ze dan vatbaarder voor andere ziekten. De ziekte wordt veroorzaakt door een herpesvirus, dat zich vaak via direct contact verspreidt. Een rund met IBR kan last krijgen van onder andere koorts, minder eetlust en rode slijmvliezen. Ook produceren ze soms (tijdelijk) minder melk.

Een rund dat IBR heeft gehad, blijft levenslang drager van het virus. Bij stress kan het virus weer actief worden, waardoor het rund andere runderen kan besmetten. IBR wordt ook wel koeiengriep genoemd.

Adviezen veehouders

Royal GD en ZuivelNL, de ketenorganisatie van de zuivelsector, adviseren veehouders om tot de wettelijke regeling start gewoon door te gaan met hun huidige IBR-aanpak. Ook is het advies om aanvoer van niet-IBR-vrije bedrijven te vermijden en, wanneer van toepassing, de stap naar vrij te maken als hun bedrijf 2 jaar of langer de status onverdacht heeft.

Bron: Rijksoverheid, Royal GD en ZuilvelNL