Vetinf@ct: Update COVID-19/SARS-CoV-2 in dieren

Vetinf@ct editie 36

In Vetinf@ct-Editie 35 is melding gemaakt van een hond in Hong Kong die met PCR positief is getest op SARS-CoV-2. Deze 17-jarige dwergkees (Pomeranian), was herhaaldelijk positief met PCR in orale en nasale swabs, en is uiteindelijk serologisch positief gemeld via Promed. De officiële melding bij OIE moet nog volgen. Ook een tweede hond in Hong Kong, een tweejarige herdershond, was herhaaldelijk SARS-CoV-2 PCR positief in orale en nasale swabs. Van deze hond is nog geen serologie bekend. Beide honden hebben geen klinische symptomen gehad en woonden bij verschillende COVID-19-patiënten, waarbij overdracht van mens naar hond aannemelijk is geweest.

Op 27 maart is bekend geworden dat in België een kat PCR-positief getest is. De kat is van een COVID-19-patiënt en vertoonde klinische symptomen (diarree, braken en hoesten). In braaksel en feces van de kat is met behulp van PCR SARS-CoV-2 aangetoond. Het is niet zeker dat de ziekteverschijnselen bij de kat veroorzaakt werden door het coronavirus. De kat is inmiddels beter. Bij deze kat is nog geen serologisch onderzoek gedaan.

Op 30 maart werd door de overheid in Hong Kong opnieuw een melding gemaakt van een positief getest huisdier van een COVID-19-patiënt. Het betrof deze keer een kat zonder klinische verschijnselen, die positief testte met behulp van PCR op SARS-Cov-2 in orale, nasale en rectale swabs.

In Nederland zijn geen gevallen bekend van dieren met SARS-CoV-2.

Rol van gezelschaps- en landbouwhuisdieren
De positieve serologie van de eerste hond uit Hong Kong toont aan dat gezelschapsdieren een infectie kunnen doormaken. In België is naar aanleiding van de positieve kat en de 2 positieve honden uit Hong Kong een risk assessment uitgevoerd door het wetenschappelijk comité van het Federaal Agentschap voor de veiligheid van de voedselketen. Eén van de conclusies is dat de bevindingen bij de kat nog met uiterste voorzichtigheid moeten worden geïnterpreteerd. Er wordt geconcludeerd dat de kans dat een besmet huisdier vervolgens een ander dier of mens besmet verwaarloosbaar klein is in vergelijking met besmetting van mens op mens.

Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen wereldwijd dat landbouwhuisdieren geïnfecteerd kunnen worden met SARS-CoV-2.

Verdere studies zijn nodig om te begrijpen of en hoe verschillende dieren zouden kunnen worden getroffen door het virus dat COVID-19 veroorzaakt. Momenteel worden in binnen- en buitenland studies uitgevoerd om de rol van gezelschaps- en landbouwhuisdieren op te helderen. Resultaten van een eerste experimentele studie in een pre-publicatie laten zien dat honden, varkens, kippen en eenden niet gevoelig lijken te zijn voor een infectie met SARS-CoV-2. Bij fretten en katten was na intranasale inoculatie met SARS-CoV-2 wel sprake van virusvermeerdering in de voorste luchtwegen en er werd ook verspreiding van het virus tussen katten waargenomen. Mogelijk zullen deze bevindingen nog leiden tot aanpassing van de adviezen.

Contact met gezelschapsdieren
Vanuit het voorzorgsprincipe, adviseert het RIVM COVID-19-patiënten of mensen met klachten, die passen bij COVID-19, intensief contact (niet laten likken en knuffelen, aaien mag wel) met hun huisdieren te vermijden om eventuele transmissie van het virus naar huisdieren te voorkomen. Laat de verzorging van huisdieren bij voorkeur over aan mensen zonder klachten die hierbij de algemene hygiënemaatregelen in acht nemen. Honden van COVID-19-patiënten of van mensen met klachten, die passen bij COVID-19, kunnen gewoon uitgelaten worden door mensen zonder klachten en mogen tijdens het uitlaten in contact komen met andere honden. Katten van COVID-19-patiënten of mensen met klachten die passen bij COVID-19, die normaliter buiten komen, hoeven niet binnen te worden gehouden.

Contact met landbouwhuisdieren
Uit voorzorg adviseert het RIVM veehouders, die COVID-19-positief zijn of klachten hebben die wijzen op COVID-19 om contact met hun landbouwhuisdieren te vermijden. Dat houdt ook in dat ze niet in de stal mogen komen. Het advies is om mensen zonder klachten voor de dieren te laten zorgen. Indien dat niet mogelijk is mogen dierenartsen, veehouders en werknemers die milde klachten hebben (neusverkouden, keelpijn, niezen, hoesten en verhoging tot 38°C, maar géén koorts) en werkzaam zijn in de voedselproducerende sector, wel in de stal komen om voor de dieren te zorgen. Vermijd hierbij zoveel mogelijk het contact met de dieren, houdt de algemene hygiënemaatregelen (zie hieronder) en de maatregelen van de overheid in acht.

Zieke dieren
De kans dat een dier ziek wordt van SARS-CoV-2 is erg klein en het is op dit moment nog niet bekend welke klinische verschijnselen passen bij een SARS-CoV-2-infectie in dieren. Onverklaarbare respiratoire en/of gastro-intestinale klachten bij een dier dat intensief contact heeft gehad met een COVID-19 (verdachte)-patiënt, zouden kunnen wijzen op een SARS-CoV-2-infectie.

Als gezelschapsdieren of landbouwhuisdieren klachten ontwikkelen die suggestief zijn voor een SARS-CoV-2-infectie, zoals onverklaarbare respiratoire en/of gastro-intestinale klachten, en er is intensief contact geweest met een COVID-19 (verdachte)-patiënt, moet de dierenarts contact opnemen met de NVWA via het Landelijk meldpunt dierziekten (045- 546 31 88). Tevens adviseert de dierenarts tegelijkertijd de COVID-19 (verdachte)-patiënt om zijn zieke COVID-19 verdacht-gezelschapsdier in thuisquarantaine te plaatsen. In overleg met de NVWA wordt vervolgens bepaald wat de vervolgacties zijn.

Zieke dieren die niet verdacht worden van COVID-19 kunnen gewoon naar de dierenarts ook als er in het huishouden mensen zijn die klachten hebben of ziek zijn. Wel is van belang dat dieren in dat geval door een persoon zonder klachten naar de dierenarts gebracht worden (na telefonisch overleg).

Rectificatie meldplicht
COVID-19 is meldingsplichtig bij mensen, niet bij dieren. In de vorige Vetinf@ct stond dit verkeerd. Als een dier positief getest wordt is het desalniettemin van belang dat dit bekend wordt bij de overheid. De Nederlandse overheid heeft als lid van de World Organisation for Animal Health (OIE) namelijk de plicht om relevante ontwikkelingen ten aanzien van (mogelijk) opkomende dierziekten te melden. Daarom is het verzoek aan dierenartsen om bij verdenkingen contact op te nemen met de NVWA. De NVWA besluit per geval of er diagnostisch onderzoek moet worden verricht.

Algemene hygiënemaatregelen voor omgang met dieren:
• Gezelschapsdieren niet laten likken en handen wassen na contact met gezelschapsdieren, hun voedsel of uitwerpselen.

• Was je handen vaak met zeep en water gedurende minstens 20 seconden, vooral na gebruik van het toilet; voor het eten; na het snuiten van je neus, hoesten of niezen; en tussen bezoeken van cliënt/patiënt.

• Als zeep en water niet direct beschikbaar zijn, gebruik dan een handdesinfecterend middel op alcoholbasis met 60 tot 75 procent alcohol.

• Plaats handdesinfecterend middel, reinigingsdoekjes en tissues in alle onderzoeksruimten, vergaderruimten, toiletten, pauzekamers en andere gemeenschappelijke ruimtes.

• Raak je ogen, neus en mond niet aan met ongewassen handen.

• Hoest of nies in je elleboog of gebruik een tissue om je neus en mond te bedekken en gooi de tissue vervolgens in de prullenbak.

• Houd 1,5 m afstand tot bezoekers van de praktijk.

Meer informatie is te vinden op de websites van:

Bronnen:
Promed bericht: http://www.promedmail.org/post/7146438: China (Hong Kong) animal, dog, final serology positive.

Cat positive Hong kong: https://www.info.gov.hk/gia/general/202003/31/P2020033100717.htm

SciCom wetenschappelijk comite ingesteld door Federaal Agentschap voor de veiligheid van de voedselketen, Spoedraadgeving 04-2020: Zoonotisch risico van het SARS-CoV2 virus (COVID-19) bij gezelschapsdieren: infectie van dier naar mens en van mens naar dier. 22 maart 2020. http://www.afsca.be/wetenschappelijkcomite/adviezen/2020/_documents/Spoedraadgeving04-2020_SciCom2020-07_Covid-19gezelschapdieren_27-03-20.pdf

Experimental infection prepublication: https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.03.30.015347v1.full.pdf

Om te kunnen reageren op een bericht dient u ingelogd te zijn.


Inloggen