10 jarig Jubileum Ontwikkeltraject Jonge Dierenartsen

Tien jaar geleden ging het Ontwikkeltraject Jonge Dierenartsen van start. Tijd om met de oprichters en deelnemers van het eerste uur terug te blikken en te horen welke tips ze hebben voor de jonge dierenartsen van nu.

Tekst: Tijn Bettink

Tien jaar geleden ging het Ontwikkeltraject Jonge Dierenartsen van start. Tijd om met de oprichters en deelnemers van het eerste uur terug te blikken en te horen welke tips ze hebben voor de jonge dierenartsen van nu.

Kader: Een stukje geschiedenis
Het is 29 november 2008 als de Commissie Jonge Dierenartsen (CJD, het huidige PJD), samen met ons (Spaarne Coaching) een symposium organiseert. Tijdens dit symposium, waar 50 deelnemers zijn, wordt de vraag gesteld: ‘Wie denkt dat hij/zij over 5 jaar nog praktiserend dierenarts is?’. En daar komt het antwoord dat tot op de dag van vandaag nog nadreunt in de beroepsgroep. Maar liefst 50% geeft aan ervan uit te gaan GEEN praktiserend dierenarts meer te zijn. De helft! Wij schrikken ons rot. Zo lang toeleven naar het droomberoep dierenarts – want dat is het voor de meesten toch – en dan de helft die verwacht dat niet meer te beoefenen na vijf jaar. Dat is echt schokkend, voor alle betrokkenen.

De uitkomst is het vertrekpunt om samen met de CJD, op dat moment vertegenwoordigd door Maaike van den Berg, Bram van Schaik, Maarten Moleman, Christiaan Scherpenzeel en Karin Hoogendijk, een plan op te stellen. Gedurende het jaar 2009 komen we vele keren samen om te onderzoeken hoe we de jonge dierenarts het best kunnen ondersteunen. Daarbij is het vertrekpunt steeds: hoe kunnen we zorgen dat we de jonge dierenarts behouden en versterken voor de beroepsgroep? Het zijn intensieve, leerzame maar soms ook lastige bijeenkomsten en processen. Maar we hebben allemaal hetzelfde doel voor ogen en dat leidt uiteindelijk ertoe dat we 6 maart 2010 de aftrap hebben van de eerste OJD-groepen. Er hebben zich totaal 23 deelnemers aangemeld, een record tot op de dag van vandaag.

We stelden de oud CJD-vertegenwoordigers van toen de volgende vraag:

Waarom vond jij het toentertijd nodig dat er een Ontwikkeltraject Jonge Dierenartsen kwam?

Karin, destijds en nog steeds praktiserend dierenarts:
‘Uiteindelijk kom je dan tot de conclusie dat de overgangsperiode van faculteit naar praktijk een soort niemandsland is; niet vakinhoudelijk, maar juist op sociaal-emotioneel vlak. Praktische nascholing was er genoeg, maar persoonlijke ondersteuning eigenlijk niet.’
 

Bram, toen Marktmanager Paard bij de Gezondheidsdienst voor dieren en lid van het algemeen bestuur van de KNMvD; tegenwoordig Business development-manager Large Animals and Equine bij Evidensia Nederland en Brigadedierenarts bij de 13e Lichte Brigade te Oirschot:

‘Dan ga je als verse club bij elkaar zitten en probeer je prioriteiten te stellen in de behoeften van jonge(re) dierenartsen richting de KNMvD. Het blijft schokkend (toen al!) hoeveel pas afgestudeerde dierenartsen binnen een paar jaar het vak verlaten; al of niet burn-out. Dit vonden wij toen het belangrijkste thema.’
 
Maarten, toentertijd specialist in opleiding heelkunde paard; nu Hoofd Veterinaire Zaken bij CRV:
‘Op de faculteit leerden studenten in hun coschappen nog de laatste details over aandoeningen en andere inhoudelijke zaken, terwijl ik als docent de studenten zag worstelen met het nemen van beslissingen en andere, meer algemene vaardigheden.’

We stellen oud deelnemers Mariska Koorndijk, Marieke de Louw en Florian Jebbink, deelnemers van het eerste uur, ook een aantal vragen:  

Hoe heb je het ODJ-jaar ervaren, wat is je het meest bijgebleven en hoe heb je het geleerde toegepast?

Mariska, praktiserend gezelschapsdierenarts toen en nu:
Heel nuttig en vooral ook erg leuk. Veel geleerd en ik heb er tot op de dag van vandaag profijt van. Ik denk toch wel dat het boek van Covey (De zeven eigenschappen van effectief leiderschap) en dan de keuze die je hebt om in plaats van reactief proactief te reageren, mij het meest is bijgebleven. Ook de intervisielessen waren waardevol.
Door (met de nodige trial and error) mijn nieuwe inzichten en voornemens uit te gaan voeren, bracht ik het geleerde in de praktijk. Daardoor kwam er langzaam maar zeker een verandering op gang en ontstond er ruimte voor nog meer nieuwe ideeën en inzichten en kwamen vooral de energie en de werklust terug. Zo heeft het geleerde in het OJD effect op mij gehad.’

Florian, praktiserend gezelschapsdierenarts toen en nu:
‘Ik heb het ontwikkeltraject als zeer nuttig ervaren. Ik heb er veel geleerd over hoe ik persoonlijk in elkaar zit en op dingen reageer. Hierdoor heb ik inzicht gekregen over hoe ik anders kan reageren of met dingen om kan gaan. Het ontwikkel traject heeft me handvatten gegeven mezelf verder te kunnen ontwikkelen op persoonlijk vlak en mede daardoor ook vakinhoudelijk.’

Marieke: praktiserend landbouwhuisdierenarts in loondienst toen en freelance dierenarts nu:
‘Het was erg fijn om met “lotgenoten“ in een langdurig traject te zitten. Ik kwam erachter dat iedereen dingen heeft die hij/zij moeilijk vindt of juist makkelijk. Je bent dus niet alleen, dat relativeert enorm.

Mij is geleerd vooral te kijken naar wat je goed kan en leuk vindt, waar je talenten liggen. De dingen die lastiger zijn, moeten beheersbaar worden, zodat je er “geen last” van hebt. Ik ben beslissingen gaan maken vanuit mogelijkheden en niet meer vanuit angst dat iets niet lukt. Volgens mij is dat deels doordat ik meer ervaren ben geworden en natuurlijk 10 jaar ouder ben, maar de basis ligt ook in het OJD.
En ik vond het erg gezellig!’
<
Er wordt in een jaar tijd een hoop bereikt door eenieder. Wanneer we aan deelnemers aan het eind van het jaar vragen om voor zichzelf hun ontwikkeling te evalueren, komt een aantal punten steevast terug:

  • Ik ben bewuster geworden van mijn eigen gedrag: van onbewust onbekwaam onderweg naar bewust bekwaam.
  • Ik heb zelf veel meer invloed dan ik dacht: van reactief naar proactief.
  • Ik heb inzicht gekregen in mijn eigen gedrag en hoe ik daar in de praktijk mee om kan gaan.

Wanneer we de werkgevers van de deelnemers naar hun ervaringen vragen, geven ze het volgende terug:

  • De meeste werkgevers merken dat de deelnemers veel bewuster bezig zijn met hun werk en steviger in hun schoenen staan (wat ook best even wennen is…).
  • Binnen een aantal praktijken ontstaat er door de kritische vragen van de OJD-deelnemers de behoefte om te werken aan de missie en visie van hun praktijk.
  • Het intake- en eindgesprek met de jonge dierenarts en de werkgever geeft zowel de werkgever als de jonge dierenarts veel extra informatie. Ze leren elkaar echt beter kennen.

Nog een vraag voor de genoemde initiators van het OJD:
Welk effect heeft het OJD volgens jou?

Bram:
‘Allereerst: het maakt de jonge dierenartsen sterker; geeft ze meer zelfinzicht, meer kijk op competenties, talenten en gedrag, laat ze sterker in hun schoenen staan en daar hebben ze hun leven lang heel veel aan.
Daarnaast is uit het OJD ook nog het OVL ontstaan, het Ontwikkeltraject Veterinair Leidinggeven. Er is dus een soort momentum geweest dat ervoor heeft gezorgd dat de veterinaire beroepsgroep oog heeft gekregen voor ontwikkelingen anders dan veterinair-inhoudelijk en daar is het beroep volgens mij alleen maar beter van geworden! We moeten een keer af van de gedachte dat de dierenarts alle elementen binnen de bedrijfsvoering zelf het beste kan…’
 
Maarten:
‘Het maakt jonge dierenartsen veel meer bewust van hun plek in de maatschappij en hun persoonlijke eigenschappen en hoe zij zich verhouden tot de mensen om hen heen. Het is hopelijk ook een soort startpunt voor een continue persoonlijke ontwikkeling.’
 
Karin:
‘Jonge dierenartsen staan steviger in hun schoenen en voelen zich door het onderlinge contact gesteund.’
Intervisie vormt een belangrijk onderdeel van het OJD. Het wordt als zeer waardevol ervaren om op een gestructureerde manier onder professionele begeleiding persoonlijke vraagstukken uit te diepen. Het bevalt zelfs zo goed, dat groepen nog jarenlang zelfstandig doorgaan.

30 oktober 2014 promoveerde Nicole Mastenbroek met haar Proefschrift ‘The art of staying Engaged’. Daarbij onderzocht ze ook het OJD als persoonlijke hulpbron om steviger in het werk te staan. Hierbij een stukje uit het TvD van Januari 2015

Uit de enquêtes bleek dat mensen tijdens het OJD leren reflecteren: wat is er de afgelopen jaren op de werkplek gebeurd? Wat ging er goed, wat minder goed? ‘Daardoor leerden de deelnemers hun eigen invloed en rol herkennen en oppikken’, stelt Mastenbroek. ‘Ze werden proactiever, en hun zelfvertrouwen nam toe.’ De deelnemers waren na het OJD meer gegroeid in weerbaarheid dan de controlegroep.

Inmiddels zijn de oud OJD-deelnemers 10 jaar verder. Ze hebben een aantal tips voor de jonge generatie dierenartsen:

Marieke:
‘Laat je niet door jezelf of een ander belemmeren in het bereiken van hetgeen je wil. Jij staat aan het roer en je kan zelf bepalen wat belangrijk voor je is. Wees open en eerlijk en behandel iedereen met respect, dan krijg je dit ook terug.’
 

Florian:
‘Stel je proactief op. Benoem de knelpunten waar je mee zit en maak dit bespreekbaar bij je werkgever. Zoek een plek waarbij jij het idee hebt dat je je goed verder kan ontwikkelen en waar je goed begeleid wordt. Het is heel waardevol dat je eerste werkplek een veilige en fijne plek is. Hierdoor kan je je beter ontwikkelen tot ervaren dierenarts en is de kans om af te knappen op het vak kleiner.

Diensten zijn pittig in het begin, ze horen wel bij het vak, afspraken over goede achterwacht zijn belangrijk. Vergeet niet dat je je best doet, iedereen maak in zijn carrière fouten.’

Mariska:
‘Neem je tijd… Het is in het begin heel veel en best heel spannend en kost veel energie. Geef niet te snel op. Het wordt allemaal makkelijker en minder spannend en daardoor leuker!
Geef je grenzen aan. Zowel bij je werkgever als bij de klant. Dan krijg je energie in plaats van dat het energie kost. En vraag om feedback.’

Wij sluiten ons graag aan bij deze wijze tips. En natuurlijk zijn wij dankbaar voor de vele uren training en coaching, alle mooie, bijzondere, leerzame, emotionele en verbindende momenten. Dankzij onze OJD-deelnemers zijn wij zelf als mens en in onze professie als coach ook enorm gegroeid.

En na 10 jaar is er ruimte voor vernieuwing. OJD en OVL zijn in een nieuw jasje gestoken. We gaan voor een deel online en plannen de fysieke trainingen op minder filegevoelige tijden. Meer weten? Kijk op www.spaarneveterinair.nl

Kader: Speciaal aanbod vanwege 10-jarig bestaan

Voor OJD:

  • Deelnemers OJD-Compleet kunnen kiezen: gratis de optie ‘Betrokkenheid werkgever’ ter waarde van €495, of €300 korting
  • Deelnemers OJD-Basis krijgen €200 korting

Voor OVL :

  • €500 korting aan het eind van het jaar of
  • Keuze besteding aan:
    • Talenten analyse voor iemand anders of
    • Middag mini-OVL op de praktijk of
    • Middag communicatietraining

Om te kunnen reageren op een bericht dient u ingelogd te zijn.


Inloggen