Belangrijk overleg tussen dierenartsen en de zuivel op woensdag 26 september

Sinds anderhalf jaar zijn wij vanuit de KNMvD en het CPD actief betrokken bij het project “Integraal Instrument Diergezondheid en Welzijn (IIDW). NZO (“de zuivel”) startte dit project, omdat ze vanuit de overheid (via het COKZ) de opdracht kreeg om het veterinair toezicht op melkveebedrijven beter te regelen. KNMvD en CPD maken onderdeel uit van de stuurgroep. Het gaat hier in eerste instantie over de invulling van het Periodieke BedrijfsBezoek (PBB). De zuivelpartijen hebben voor ogen de aanpassingen in 2019 in te voeren.

Moeizaam
Ondanks alle inspanningen loopt het overleg om te komen tot een gezamenlijk gedragen systeem momenteel moeizaam. We kunnen het (nog) niet eens worden over wat exact de verantwoordelijkheden van de praktiserende dierenarts binnen dit veterinaire toezicht zijn, en met welke middelen de dierenarts deze rol goed kan vervullen. Woensdag 26 september is een volgend belangrijk overleg met de zuivel in deze kwestie.

Toelichting
Hieronder een korte uitleg van de kwestie en ons gezamenlijk standpunt namens de dierenartsen.

Aanleiding
In tegenstelling tot andere landen in Europa heeft in Nederland de praktiserend dierenarts een officiële rol in het toezicht op het leveren van melk van gezonde koeien. Via het uitvoeren van onder andere het PBB is deze rol officieel, maar ook uitermate belangrijk.

Echter…

  • Er bestond ontevredenheid bij de zuivel over de kwaliteit van de uitvoering van dit PBB. Deze ontevredenheid met betrekking tot het PBB is verder terug te voeren op eisen die op hun beurt weer aan hen gesteld worden door de binnenlandse en de buitenlandse afnemers (Rusland, China, …). Hier speelt de controle die de Stichting Centraal Orgaan voor Kwaliteitsaangelegenheden in de Zuivel (COKZ) uitvoert op de zuivelondernemingen een belangrijke rol in.
  • Er worden vragen gesteld vanuit het buitenland over het privaat geregelde kwaliteitssysteem van de zuivel en de dierenartsen in combinatie met de verschillende zogenoemde “borgingsinstrumenten” (PBB en Continue Diergezondheids Monitor (CDM), maar ook KoeKompas en BGP). Zowel de kwaliteit van de uitvoering als de garantie van de onafhankelijkheid van de uitvoerder blijken hierbij de grootste knelpunten.
  • Er zijn vragen over verschillende rollen van de praktiserende dierenarts bij veehouder (adviserend/signalerend/controlerend). 

De kern van veterinaire toezicht
Het veterinaire toezicht op het melkveebedrijf richt zich op 2 zaken:

  • PBB bezoekfrequentie (´de audit attentiedieren´) om te voldoen aan de Europese Verordening (melk van gezonde koeien)
  • BGP bezoekfrequentie en jaarlijkse evaluatie volgens Nederlandse wetgeving.

In de uitvoering zijn er twee systemen om aan het eerste invulling aan te geven; de CDM en het PBB. Bij de door de zuivel ingevoerde CDM, als alternatief voor het PBB, zijn wij als dierenartsen slechts zijdelings betrokken.

Bij de uitvoering van het PBB mag volgens de toezichthouders de onafhankelijkheid van de dierenarts niet ter discussie staan.

Daarnaast is de zuivel op zoek naar een instrument om niet alleen diergezondheid, maar ook dierenwelzijn doorlopend te monitoren en te verbeteren.

Oplossingsrichting zuivel
Om bovenstaande te realiseren ziet de zuivel een allesomvattend (integraal) instrument voor zich als oplossingsrichting.

Het idee is om de audit attentiedieren én het instrument om diergezondheid en dierenwelzijn doorlopend te monitoren te verbeteren en te integreren. De zuivel denkt er in dit kader over om voor al haar leden melkleveranciers het KoeKompas in een zekere vorm verplicht te stellen.

De uitvoering van bovenstaande (de audit attentiedieren, het integrale instrument, Koe Kompas) zou moeten komen te liggen bij de één-op-één dierenarts.

Wat is het probleem volgens KNMvD en CPD
Door het combineren van controlerende en adviserende taken in een integraal instrument kan dit in de uitvoering voor ons als dierenartsen tot vervelende ´dubbele petten situaties´ op het boerenerf leiden.

En daarnaast is het volgens ons maar zeer de vraag of binnenlandse en buitenlandse afnemers accepteren dat dit in deze vorm wordt uitgevoerd door de eigen dierenarts. Met als gevolg dat we onszelf binnen afzienbare tijd voor dezelfde discussie gesteld zien.

Veehouders moeten het willen
Mocht de uitvoering van de audit attentiedieren door de eigen dierenarts wel geaccepteerd worden door de afnemers van de zuivel dan zijn we bereid de rol binnen het veterinair toezicht wel op ons nemen, mits wij als dierenartsen mandaat hiervoor krijgen van de veehouders zelf. Dus geen van bovenaf `opgelegde` controle vanuit de zuivel door de eigen dierenarts.

Zo´n mandaat lijkt ons vrij eenvoudig te regelen door als zuivel middels een enquête de keuze voor te leggen aan de eigen veehouders met betrekking tot de uitvoerder (bijv. NVWA,Qlip, 1 op 1 dierenarts).

Keuze hoort bij de practicus
Na het verkrijgen van zo’n mandaat zien we tenslotte ook een keuze voor jullie dierenartsen zelf. Willen jullie deze audits uitvoeren of laat je dit liever over aan een praktijkgenoot of een dierenarts van elders (uiteraard niet concurrerend)? Een echte en eerlijke keuze voor jullie als practicus dus.

Woensdag 26 september
Komende woensdag 26 september hebben we weer een belangrijk overleg met de zuivel hoe bovenstaande in te vullen. We houden jullie op de hoogte!

Voor vragen of opmerkingen over bovenstaande zijn we natuurlijk bereikbaar.

Vriendelijke groeten, namens de verschillende geledingen,

Fieke van Genugten (vice-voorzitter CPD, aandachtsgebied herkauwer) 06-15058761
Maaike van den Berg (bestuur KNMvD) 06-13186875

Beide hebben zitting in de Stuurgroep van het project Integraal Instrument Diergezondheid en -Welzijn; overige stuurgroep leden zijn afgevaardigden van NZO, LTO, NMV

Om te kunnen reageren op een bericht dient u ingelogd te zijn.


Inloggen