Coach helpt bij verlagen antibioticagebruik

Hoewel het antibioticagebruik in de Nederlandse varkenshouderijen de afgelopen jaren fors is gedaald, lukt het een groep ondernemers niet onder de grenswaarden te komen. Om hen te helpen, biedt ZLTO de mogelijkheid met steun van een coach en samen met hun dierenarts en voeradviseur de diergezondheid op hun bedrijven te optimaliseren. Dit zal uiteindelijk moeten leiden tot antibioticaverlaging. Vijftien varkenshouders hebben zich inmiddels hiervoor aangemeld.

In vergelijking met de collega’s in de rest van de wereld doen de Nederlandse varkenshouders het erg goed in het terugdringen van het antibioticagebruik. De afgelopen tien jaar lukte het hen om gemiddeld maar liefst 64 procent minder antibiotica in te zetten. Helaas slaagt niet iedereen erin om de streefwaarden te halen.

Deze groep in de rode en oranje klasse is nog eens groter geworden nadat de Stichting Diergeneesmiddelen autoriteit (SDa) medio vorig jaar de dierdagdoseringen (DDD) verder naar beneden heeft bijgesteld. ZLTO besloot daarom samen met de POV een landelijk project op te zetten om deze varkenshouders te ondersteunen in hun streven naar antibioticareductie. Spil hierbij is een ondernemerscoach die samen met de veearts, de voeradviseur en de varkenshouder een plan opstelt om de diergezondheid te verbeteren.

Vijfmaal aan tafel

John Vonk, varkensarts in Oss en bestuurder van het cluster Landbouwhuisdieren van de KNMvD, juicht dit initiatief toe. “Niet alle varkenshouders hebben een gezamenlijk overleg met de varkensarts en de voervoorlichter op een structurele manier georganiseerd. Dit kan een bewuste keuze zijn maar soms is er wel behoefte aan. Het coachingstraject van ZLTO, dat twee jaar duurt en waarbij iedereen samen vijfmaal aan tafel zit, kan hierbij helpen.” ZLTO heeft drie ondernemerscoaches ingezet voor dit project, die allemaal ervaring hebben in de intensieve dierhouderij. Een van hen is Antoon Sanders. Hij noemt zichzelf een varkensman, gezien zijn uitgebreide ervaring in de fokkerijwereld, vervolgens als sectorspecialist varkens in de accountancy-wereld en de laatste tien jaar als ondernemerscoach bij ZLTO. Evenals Vonk legt hij uit dat de samenwerking tussen dierenarts, voeradviseur en de varkenshouder essentieel is om tot antibioticareductie te komen. “Samen kunnen we proberen het bedrijf zo goed mogelijk te laten draaien. Het is belangrijk dat ieders expertise tot wasdom komt en dat je als team aan dezelfde doelstelling werkt. Pas dan boek je vooruitgang. Als coach speel ik geen inhoudelijke rol maar begeleid ik het proces. De veranderingen die we doorvoeren, kosten uiteraard tijd, energie en commitment. Het team maakt tijdsafspraken en we bekijken hoe we de voortgang gaan monitoren.”

Bewustwording

Vonk en Sanders benadrukken dat het antibioticaprobleem niet het gevolg is van de slechte intentie van de varkenshouders. In tegendeel, weten beiden uit ervaring, deze ondernemers zijn doorgaans erg betrokken bij het welzijn en de gezondheid van hun dieren. Vonk: “De verlaging van het antibioticagebruik mag volgens hen juist niet ten koste gaan van het dierenwelzijn. Reductie is mooi maar ze laten hun dieren niet doodgaan. Om dat te voorkomen zet de dierenarts of varkenshouder soms gericht antibiotica in.” Sanders vult aan dat er eerst gewerkt moet worden aan bewustwording en gedragsverandering bij de ondernemer. “Uit onderzoek blijkt dat de perceptie van de varkenshouder 85 procent afwijkt van wat er daadwerkelijk in gebeurt in zijn stal, ondanks zijn beste intenties. Pas als de ondernemer dit probleem erkent, kan het team kijken naar een oplossing. Dan kun je denken aan het wel of niet scheiden van diergroepen, interne en externe biosecurity, het aanpassen van het klimaat in de stallen en verandering in voeding. Ieder teamlid heeft zijn belangen, maar uiteindelijk neemt de ondernemer de beslissing.”

Open en eerlijk

In totaal komen ongeveer tachtig bedrijven in aanmerking voor zo’n coachingstraject. Sanders vertelt dat nu met de eerste vijftien bedrijven een afspraak is gemaakt. Hij vindt het jammer dat de belangstelling nog niet zo groot is. “Het is op vrijwillige basis. We hadden gehoopt op een wachtrij waaruit we zouden kunnen kiezen. Het is toch moeilijker om bedrijven te vinden die wat in dit project zien. De ondernemers raken er moe van omdat er al zoveel initiatieven op dit gebied zijn geweest. Toch is het belangrijk dat ze meedoen. Voorwaarde is bovendien dat iedereen aan tafel open en eerlijk is. Het is niet de bedoeling elkaar af te schieten. We moeten de neuzen van de driehoek in dezelfde richting krijgen om het vraagstuk op te lossen.” Vonk heeft zelf geen klanten die extreem hoog zitten in het antibioticagebruik. “Maar als dierenarts zou ik zeker meedoen met dit project als een bedrijf langdurig te hoog in het antibioticagebruik zit. Het zijn gesprekken die je normaal al voert met de varkenshouder, maar nu met de voeradviseur en een coach erbij. En voor deze inzet krijg je een tevreden klant terug.”

Tekst en foto John Ekkelboom

Om te kunnen reageren op een bericht dient u ingelogd te zijn.


Inloggen