De verantwoordingsfunctie van de patiëntenkaart

De open norm

Niet om doorheen te komen, die juridische teksten. Dat hoor ik met enige regelmaat. Natuurlijk snap ik daar niks van. Mijn juridisch hart begint een tikkeltje harder te kloppen als ik een mooie overweging van één van de tuchtcolleges lees, maar wel nadat ik me op mijn beurt eerst door paragrafen voor mij ingewikkelde klinische feiten heb geworsteld.

Elke uitspraak van het tuchtcollege begint met een opsomming van de feiten en die komen voor het grootste gedeelte van de patiëntenkaart.

Een hond met vergevorderd nierfalen blijkt de ziekte van Lyme te hebben. In afwijking van de registratiebeschikking start de dierenarts met intraveneuze toediening van Ampicilline, dat voor runderen en paarden is geregistreerd. Volgens de registratiebeschikking zou behandeling met Doxycycline per os de gangbare behandelmethode bij een hond zijn. Echter, de dierenarts stelt dat dit middel contra-geïndiceerd is bij nierfalen. Ik heb u omwille van de ruimte heel veel klinische feiten uit deze casus (ECLI:NL:TDIVBC:2018:6 en ECLI:NL:TDIVTC:2017:43) moeten onthouden, maar u begrijpt wel waar het naartoe gaat: de hond overlijdt en de eigenaar denkt dat dit komt omdat de hond het verkeerde middel toegediend heeft gekregen. Het VTC vindt de behandeling te billijken en vindt dat de dierenarts de keuze goed motiveert. Temeer omdat uit die motivatie ook blijkt dat de dierenarts voornemens was om bij verbeterde nierwaarden alsnog de behandeling met Doxycycline voort te zetten. Maar wel met daarbij de volgende aanbeveling: “In de beschreven specifieke omstandigheden van het geval, acht het college de door beklaagde gegeven motivering voor haar keuzes aanvaardbaar, met wel de aanbeveling om voor de toekomst in soortgelijke situaties richting de diereigenaar en in de patiëntenkaart duidelijker aan te geven dat en waarom wordt afgeweken van een registratiebeschikking.”

Verslaglegging

En dan, herinnert u zich nog de uitspraak van een jonge hond die onverwacht overleed na een sterilisatie waarbij ook de milt verwijderd was? (TvD november 2018). Ook hier ging het om verslaglegging in de patiëntenkaart, maar dan door bijvoorbeeld foto’s, de hokkaart en het operatieverslag aan de patiëntenkaart te koppelen. De eigenaar nam geen genoegen met deze uitspraak en ging nog naar het Veterinair Beroepscollege (ECLI:NL:TDIVBC:2018:4). Het VBC is dezelfde mening toegedaan als het VTC. De dierenartsen zijn veterinair niet tekort geschoten, maar wel maakt het VBC van de gelegenheid gebruik om uit te leggen wat naar zijn mening de functie van de patiëntenkaart is: “Vooropgesteld dient te worden dat verslaglegging op de patiëntenkaart ertoe dient om het beloop van de ingezette behandeling te monitoren, om patiënten te kunnen overdragen, en om voor andere, toekomstige behandelaars inzichtelijk te maken welke behandeling met welke reden is ingezet. Dit geldt temeer in dierenartspraktijken waar meerdere dierenartsen werkzaam zijn. De verslaglegging dient echter ook ten behoeve van verantwoording van het veterinair handelen van de dierenarts achteraf.” Deze laatste zin sluit naadloos aan bij de uitspraak over het afwijken van de registratiebeschikking. Als ik zoiets lees probeer ik me in uw positie te verplaatsen, maar overigens ook in die van mezelf. Verantwoording afleggen neemt een steeds grotere plaats in en we zijn allemaal al zo druk. Hoe dan nu verder? Nog meer tikken in de patiëntenkaart?! Toch denk ik dat de colleges u in zekere zin behulpzaam zijn door deze verantwoordingsfunctie zo specifiek te benoemen. Niet zozeer vanuit juridisch oogpunt, maar juist praktisch gezien. Dat wat je opschrijft is meer ingescherpt en zal u daardoor sneller delen met de patiënteigenaar. Ook omgekeerd kan het kloppen. Als u, terwijl u de patiënt ziet al denkt, hier is iets bijzonders aan de hand, dit moet ik straks opschrijven, dan zult u het ook sneller aan de eigenaar vertellen. Een goed geïnformeerde eigenaar start minder snel een tuchtzaak. Als u daar waar noodzakelijk een patiëntenkaart net een klein tikkeltje vollediger maakt, krijgt u er mogelijk tuchtpreventie voor terug. Mocht u dan onverhoopt toch nog een keer een tuchtzaak moeten meemaken, dan kan het maar beter goed vastliggen.

Juridische component

Ter completering van dit stuk, uiteraard ook nog aandacht voor de juridische component. Als we het specifiek over de cascade hebben, geldt bij landbouwhuisdieren altijd de verplichting om de eigenaar te informeren dat er een middel via de cascade ingezet wordt èn dit schriftelijk te verantwoorden in de administratie (Artikel 5.2 en artikel 5.4 Regeling diergeneeskundigen, Voor een toelichting op de cascade, zie TvD januari 2019). Voor gezelschapsdieren geldt alleen de wettelijke plicht de eigenaar mondeling te informeren (Artikel 5.4 Regeling diergeneeskundigen), maar daarvan kunnen we dus nu stellen dat de colleges een aanbeveling hebben gedaan ten aanzien van uw schriftelijke verslaglegging. Een verzwaarde schriftelijke verantwoording is met deze uitspraken naar u toegekomen. ‘Comply or explain’.

Leuk is misschien om te weten dat dė reden dat rechters hun uitspraken op schrift stellen, gelegen is in de verantwoording van hun motivering hoe zij tot een uitspraak komen. De inscherpingsfunctie maakt daar onderdeel van uit. Het dwingt rechters om tot een betere formulering van hun motivering te komen.

Toch iets van gedeelde smart?!

Tekst Pauline Overbeek Foto Shutterstock, Fredy Thuerig

Om te kunnen reageren op een bericht dient u ingelogd te zijn.


Inloggen