Doden van zorgdieren op veehouderijbedrijven

Het is onvermijdelijk dat op veehouderijbedrijven situaties voorkomen waarbij dieren geëuthanaseerd moeten worden. Er zijn bijvoorbeeld dieren die niet levensvatbaar zijn, die ziek worden of gewond raken en met adequate zorg niet beter worden. Deze categorie dieren noemen we zorgdieren. Voor het welzijn van deze dieren is het beter om ze tijdig te euthanaseren. In principe is de dierenarts dan de aangewezen persoon om deze dieren uit hun lijden te verlossen.

Er komen echter situaties voor dat veehouders besluiten om deze dieren zelf te doden. Dit mag in principe volgens de wet en dit gebeurt op allerlei, al dan niet dieronvriendelijke, manieren. Er zijn ook veehouders die de dieren laten liggen tot het volgende bedrijfsbezoek van de dierenarts of in de hoop dat ze snel zelf dood zullen gaan. Hierdoor lijden deze dieren onnodig lang. Op 29 maart jongstleden vond hierover overleg plaats tussen KNMvD, NVWA en het ministerie van LNV.

Toegestaan

Het is veehouders toegestaan dieren te doden mits hen elke vermijdbare vorm van pijn, spanning of lijden wordt bespaard. Het doden van zorgdieren op het primaire bedrijf door ‘niet-dierenartsen’ valt namelijk volledig onder de EU verordening 1099/2009. Hierin worden eisen gesteld om het welzijn van dieren tijdens de slacht of het doden te beschermen. Dit betreft dan niet alleen eisen aan ‘een installatie’ maar aan de gehele procedure (van selectie van dieren, tot vakbekwaamheid van personen, tot selectie van juiste methode, tot correct vaststellen van de dood). Deze regels gelden voor slachthuizen maar zijn ook van toepassing op veehouderijbedrijven. Zorgdieren mogen uitsluitend gedood worden nadat ze bedwelmd zijn volgens de methoden die beschreven staan in bijlage I van EU verordening 1099/2099. De toestand van bewusteloosheid en gevoelloosheid moet voortduren tot bij het dier de dood is ingetreden. De in bijlage I vermelde methoden die niet de onmiddellijke dood tot gevolg hebben (‘eenvoudige bedwelming’), worden zo spoedig mogelijk gevolgd door een handeling die de dood garandeert, zoals verbloeden, ‘pithing’, elektrocutie of langdurige blootstelling aan zuurstoftekort. Alleen als er sprake is van ondraaglijk lijden dat direct gestopt moet worden of bij onmiddellijk gevaar voor mens of dier mogen dieren onmiddellijk worden gedood zonder voorafgaande bedwelming. Het doden van dieren en de daarmee verband houdende activiteiten mogen uitsluitend worden uitgevoerd door personen die over een passend vakbekwaamheidsniveau beschikken. Dit zodat de dieren gedood worden zonder enige vermijdbare vorm van pijn, spanning of lijden te veroorzaken.

Interpretatie

Doel van het overleg was met name om overeenstemming te krijgen tussen overheid (ministerie LNV en NVWA) en KNMvD over de correcte interpretatie van de verordening, welke methoden voor veehouders toegestaan zijn, welke methoden niet of minder gewenst zijn, of waar aanvullende eisen aan vakbekwaamheid gesteld zouden moeten worden. Binnenkort wil de overheid, samen met (vakgroep-)vertegenwoordigers van de KNMvD hierover ook in gesprek met de verschillende veehouderijsectoren, om uiteindelijk één gemeenschappelijk standpunt vast te stellen en samen met sectorpartijen en KNMvD te communiceren naar alle betrokkenen. De vraag waar onder andere over is gesproken, is of extra regels nodig zijn om het welzijn van dieren die op het bedrijf gedood worden beter te borgen.Op dit moment ziet de overheid nog geen aanleiding veel meer te regelen dan wat al vastligt in bestaande (EU) wetgeving op dit gebied. Mogelijk aanvullende regels in een Regeling onder het Besluit houders van dieren zouden betrekking kunnen hebben op inperking van te hanteren dodingsmethodes en het stellen van eisen aan vakbekwaamheid bij bepaalde methodes. Het is veehouders dus toegestaan om hun eigen dieren te doden. Als een veehouder daartoe besluit is hij er ook zelf verantwoordelijkheid voor dat het op de juiste wijze gebeurt. Hij moet daarbij voldoen aan de voorschriften EU 1099/2009, die hierboven beschreven staan. De NVWA kan controleren of de veehouder dit proces voldoende heeft geborgd en de dodingsmethode adequaat heeft toegepast.

Tot slot heeft de KNMvD aangegeven dat de discussie wat dierenartsen betreft betrekking heeft op zorgdieren en dat het doden van gezonde dieren maatschappelijk niet aanvaardbaar is en buiten dit kader valt.

Om te kunnen reageren op een bericht dient u ingelogd te zijn.


Inloggen