Antibiotica

Ziekteverwekkende micro-organismen zijn in toenemende mate resistent voor antibiotica. Voorbeelden van antibioticaresistentie zijn de Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus (MRSA) en de resistentie als gevolg van ‘Extended Spectrum Beta-Lactamases’ (ESBL’s). Beide komen ook voor bij dieren. Er zijn aanwijzingen dat resistentie zich uit de dierhouderij kan verspreiden naar mensen en vice versa. Samen met de dierlijke sectoren en de overheid zet de KNMvD zich daarom in voor het restrictief en selectief gebruik van antibiotica bij dieren. Het uitgangspunt blijft echter dat zieke dieren effectief behandeld kunnen worden, met oog voor zowel volksgezondheid als diergezondheid inclusief dierenwelzijn. De prioriteit moet hierbij liggen op het structureel verbeteren van de diergezondheid, voorkomen is immers beter dan genezen.

KNMvD en antibioticabeleid

Behalve resistentieproblematiek is er nog een belangrijke reden voor de KNMvD om zich te (blijven) focussen op antibioticabeleid, namelijk het behouden van het apotheekrecht van dierenartsen. De overheid heeft zich meerdere malen afgevraagd of ontkoppeling van de apotheek van de dierenartsenpraktijk een bijdrage kan leveren aan het verder verlagen van het antibioticagebruik in Nederland. Vanuit de gedachte dat dierenartsen de neiging zouden hebben teveel antibiotica voor te schrijven omdat ze daaraan zouden verdienen.

De KNMvD vindt het afschaffen van het apotheekrecht geen voorwaarde voor het terugdringen van het antibioticagebruik. In een Berenschot-studie van 2011 is aangetoond dat dierenartsen antibiotica voorschrijven op strikt diergeneeskundige gronden. Ook bleek uit deze studie dat inkomsten uit verkoop van diergeneesmiddelen geen substantieel deel uitmaken van het totale inkomen van de dierenarts.

De overheid heeft de veterinaire beroepsgroep gevraagd om vanaf 2013 haar kwaliteit via richtlijnen en professionele groei op een transparante manier aan te tonen. De KNMvD nam het initiatief en vond oplossingen voor reductie in antibioticagebruik in kwaliteitsverbeteringen en het verhogen van transparantie door het verder invullen van specifieke kwaliteitssystemen. Op die manier worden dierenartsen ondersteund in het zorgvuldig gebruik van antibiotica in de praktijk en is behoud van het apotheekrecht mogelijk.

WVAB

De Werkgroep Veterinair Antibioticabeleid (WVAB) maakt onderdeel uit van de KNMvD. De WVAB heeft als doel het bevorderen van een verantwoord gebruik van antibiotica bij dieren, rekening houdend met maatschappelijke belangen als volksgezondheid  en dierenwelzijn en met Europese en nationale  wet- en regelgeving.

Formularia

Formularia worden opgesteld door formulariumcommissies binnen de kaders die de WVAB daarvoor heeft aangegeven in WVAB-richtlijnen. De formularia ondersteunen de dierenarts bij het zorgvuldig, restrictief, selectief voorschrijven en het correct (laten) toepassen van antibiotica. Formularia zijn dynamische documenten. De WVAB hanteert het basisprincipe dat de formularia eens per twee jaar volledig tegen het licht worden gehouden. Daarnaast kunnen ook tussentijds aanpassingen noodzakelijk zijn.

De formularia vind je hier

Richtlijnen

De KNMvD ontwikkelt ook adviezen en richtlijnen voor het verantwoord toepassen van antibiotica. Zo zijn onder meer de KNMvD-richtlijn ‘Toepassen antimicrobiële middelen’ en diersoortspecifieke richtlijnen die betrekking hebben op bacteriële infecties van belang. De adviezen over antibioticakeuzes in de formularia liggen in het verlengde van deze richtlijnen.

De richtlijnen vind je hier

Het toedienen van antibiotica is onlosmakelijk verbonden met de UDD-regeling. Wil je hier meer over weten? Bekijk dan ons dossier UDD(-regeling)