Effectiviteit van Feliway bij Feline Idiopathische Cystitis

Feline Idiopathische Cystitis (FIC) is een veelvoorkomende aandoening bij katten die gepaard kan gaan met pollakisurie, strangurie, hematurie en periurie. Om symptomen te verminderen en recidieven te voorkomen is het onder andere belangrijk in de leefomgeving van de kat stressreducerende maatregelen te implementeren. Denk aan het bieden van voldoende ruimte, voldoende eet-, drink- en kattenbakken, fysieke verrijking en feromonen. Naast de natuurlijke feromonen bestaat er een synthetisch kattenferomoon Feliway®. Is er wetenschappelijk bewijs voor de werking van Feliway bij katten met FIC?

Dit artikel is gebaseerd op een literatuurstudie in de vorm van een ‘narrative review’, uitgevoerd in het kader van de studie Diergeneeskunde en werd door de betrokken docent geschikt geacht als publicatie in het TvD. De volledige tekst inclusief literatuur en tabellen vindt u op de TvD-website.

Omdat er amper wetenschappelijke literatuur is over het effect van Feliway op FIC en stress ten grondslag kan liggen aan het ontstaan van FIC, is ervoor gekozen ook onderzoeken naar effecten van Feliway op stress te evalueren. Uit 2016 komt de randomized double-blind placebo-controlled clinical trial van Pereira et al., waarin werd geëvalueerd wat het effect was van het sprayen van Feliway Classic voorafgaand aan het consult op stress en het hanteergemak van katten. In totaal werden 87 katten dubbelblind ingedeeld in een Feliwaygroep (29 katten), een placebogroep (33 katten) en een controlegroep (25 katten). Een positief aspect van de studie is dat handelingen zo veel mogelijk werden gestandaardiseerd. Tijdens de eerste vijftien dagen werd geen spray gebruikt. Daarna werden de katten gedurende één maand afwisselend ingedeeld in spreekkamer A (met spray B) of spreekkamer B (met spray L), waar de spray 15 minuten voor elk consult op tafel werd gesprayd. Hierna volgde een washoutperiode, om invloeden van residuen te minimaliseren. Daarna werden gedurende vijftien dagen opnieuw katten geobserveerd zonder spray. Tot slot werd een maand lang in spreekkamer A spray L gebruikt en in spreekkamer B spray B. Dezelfde beoordelaar beoordeelde de hoeveelheid stress met behulp van de CSS van Kessler en Turner en bepaalde het hanteergemak van de katten. Feliway Classic spray gaf in deze studie significant lagere stressscores (CSS gemiddeld 3,2) in vergelijking met de placebospray (CSS gemiddeld 4). Tevens rapporteerden eigenaren van katten uit de Feliwaygroep significant vaker dat hun kat relaxter was (41,4 %) dan eigenaren van katten uit de placebogroep (3,0 %). Ook had Feliway geringe, maar niet significante effecten op het hanteergemak van katten. Een grote kanttekening is dat Ceva Santé Animale, de producent van Feliway, adviezen heeft gegeven omtrent de studieopzet en heeft bijgedragen aan het schrijven van de publicatie. De randomized double-blind placebo-controlled crossover studie van Conti et al. onderzocht het effect van Feliway op gedragsmatige en fysiologische stressparameters. Deze prospectieve studie was opgezet als crossover studie, waarbij het individu aan meerdere proefomstandigheden na elkaar wordt onderworpen, waardoor deze als zijn eigen controle fungeert. Dertig katten werden random dubbelblind ingedeeld in de volgende groepen: placebogroep thuis, Feliwaygroep thuis, placebogroep in kliniek en Feliwaygroep in kliniek. Katten werden in totaal zes dagen thuis en zes dagen in de kliniek geobserveerd. Per omgeving werd alternerend een placebospray en Feliway Classic gebruikt, waardoor elke kat drie dagen tot elk van de vier groepen behoorde. Tussen elke observatie werd een washoutperiode van 24 uur gehanteerd. In deze studie had het gebruik van Feliwayspray zowel thuis als in de spreekkamer geen significant effect op de gemeten fysiologische en geobserveerde gedragsmatige parameters. Katten bleken tijdens blootstelling aan Feliway in enkele gevallen zelfs hogere waarden te vertonen dan
met de placebo.

Feliway bij Feline
Idiopathische Cystitis
In slechts één wetenschappelijke studie is het effect van Feliway op FIC onderzocht. In dit randomized double-blind placebo-controlled crossover onderzoek van Gunn-Moore en Cameron uit 2004 werd het effect van Feliway Classic spray onderzocht op de ernst en het optreden van recidieven van FIC in huiselijke situaties. Twaalf katten werden random dubbelblind ondergebracht in groepen, waarbij de helft van de katten de eerste twee maanden tot de placebogroep behoorde en daarna twee maanden tot de Feliwaygroep en de andere helft vice versa. Eigenaren hielden met behulp van een visuele analoog schaal dagelijks bij welke cystitisverschijnselen hun kat vertoonde en hoe vaak. Ook evalueerden zij wekelijks of verschillende gedragingen van hun kat veranderden en of de gezondheid van hun kat zichtbaar was verbeterd. In dit onderzoek verlaagde Feliway de ernst van de verschijnselen van FIC en de kans op recidieven, maar dit effect was niet significant. Het kan dus een toevallig verschil zijn. Katten die werden blootgesteld aan Feliway vertoonden op minder dagen verschijnselen van cystitis, hadden een lagere visuele analoog score en lieten minder negatief gedrag zien. Vijf eigenaren gaven aan dat de gezondheid van hun kat beter was tijdens de Feliwayspray, terwijl vier eigenaren geen verschil merkten. Geen enkele eigenaar vond dat de kat verbeterde op de placebospray. Slechts negen katten hebben de studie afgerond. Ook raakten twee eigenaren hun beoordelingen kwijt, waardoor een deel van de resultaten op slechts zeven katten is gebaseerd.
Feliway is dus niet bewezen significant effectief bij FIC, maar heeft ook voor zover bekend geen negatieve gevolgen. Een katteneigenaar kan dus Feliway ter ondersteuning inzetten. Het wordt echter afgeraden Feliway als monotherapie te implementeren. Uitgebreide onderzoeken in de toekomst zullen moeten uitwijzen of Feliway daadwerkelijk effectief is bij katten met FIC.

Tekst L.D.A.M. Selman, student Diergeneeskunde foto Unsplash

Om te kunnen reageren op een bericht dient u ingelogd te zijn.


Inloggen