Antibioticagebruik in veehouderij verder gedaald

Het antibioticagebruik in de Nederlandse veehouderij is in 2025 opnieuw afgenomen. Sinds 2009 is de verkoop van antibiotica voor dieren met 77,2% gedaald. Staatssecretaris Silvio Erkens van LVVN noemt de forse daling in een nieuwe Kamerbrief een resultaat om trots op te zijn voor dierenartsen en de betrokken sectoren.

Verschillen tussen sectoren

Tegelijkertijd blijven er verschillen tussen sectoren bestaan qua antibioticagebruik. In de kalversector is het gemiddelde antibioticagebruik al enkele jaren stabiel en neemt ook het aantal bedrijven met een hoog gebruik niet af. Daarom heeft het kabinet een nieuwe afspraak gemaakt met de sector: het aantal kalverbedrijven met een hoog antibioticagebruik moet in 2032 met 50% zijn afgenomen ten opzichte van 2026. Dit komt bovenop de eerder uitgesproken ambitie van de sector om het aantal hooggebruikers in 2032 met 50% te verminderen ten opzichte van 2022.

Bij vleeskuikens steeg het antibioticagebruik in 2025 onverwacht met bijna 25% ten opzichte van 2024. Daarmee is de eerdere dalende trend doorbroken, hoewel het gebruik sinds 2011 nog altijd met circa 80% is afgenomen. De pluimveesector onderzoekt de oorzaken van de recente stijging.

In de varkenssector daalde het gebruik na een lichte stijging in het voorgaande jaar weer tot ongeveer het niveau van 2023. Bij speenbiggen werd het laagste gemiddelde gebruik tot nu toe geregistreerd. Het gebruik in de geitensector is laag, maar de kwaliteit van de beschikbare gegevens vormt nog een aandachtspunt.

Bij melkvee, overig rundvee, trager groeiende vleeskuikens, zeugen en zuigende biggen en vleesvarkens zijn de voorschrijfniveaus van dierenartsen laag en zijn de verschillen tussen dierenartsen klein. In de reguliere vleeskuikensector nam het voorschrijfniveau toe, in lijn met het gestegen gebruik. In de kalversector ontbreekt een dalende trend en zijn de verschillen tussen dierenartsen relatief groot.

Nieuwe classificatie voor antibiotica

In de brief wordt ook de Nederlandse Werkgroep Veterinair Antibioticabeleid (NWVAB) genoemd, die een nieuwe classificatie voor veterinaire antibiotica heeft opgezet. De classificatie houdt rekening met het belang van antibiotica voor zowel de diergeneeskunde als de humane geneeskunde en met bekende resistentieproblemen.

De nieuwe classificatie wordt gefaseerd ingevoerd. De eerste drie diersoortspecifieke NWVAB-standaarden – richtlijnen voor verantwoord voorschrijven van antibiotica – hebben de afgelopen maand opengestaan voor feedback. De overige standaarden zullen de komende maanden volgen. Daarnaast wordt van 2026 tot en met 2028 onderzoek gedaan naar antibioticagebruik in de diersector en de relatie met antibioticaresistentie bij dieren.

Uitbreiding monitoring gebruik naar alle gehouden dieren

De Europese diergeneesmiddelenverordening verplicht lidstaten tot het uitbreiden en optimaliseren van de monitoring van het gebruik van antimicrobiële diergeneesmiddelen naar alle gehouden dieren, waaronder schapen en paarden (per 2027) en vanaf 2030 ook honden en katten. Momenteel wordt aan deze uitbreiding van de monitoring gewerkt.