Bedrijven in de Nederlandse vleessector schieten tekort in het nakomen van afspraken over dierenwelzijn. Ook de overheid doet onvoldoende om dieren te beschermen. Dat concludeert een speciale adviescommissie die de volledige vleesketen, van boerderij tot slachthuis, heeft onderzocht. Volgens de commissie krijgen bedrijfseconomische en financiële belangen te vaak voorrang boven het welzijn van dieren.
Misstanden in de vleessector zijn volgens de commissie structureel en komen ook voor bij bedrijven die zich aan de huidige wet- en regelgeving houden. Die regels bieden dieren onvoldoende bescherming of zijn niet duidelijk genoeg. Hoewel consumenten dierenwelzijn steeds belangrijker vinden, krijgt dit onderwerp volgens de onderzoekers onvoldoende aandacht in de politieke besluitvorming.
Bedrijven in de vleessector richten zich volgens de commissie vooral op een zo efficiënt mogelijke productie. De financiële druk die daarmee gepaard gaat, werkt ook door op veehouders, die tegelijkertijd goed voor hun dieren willen zorgen.
De commissie verwijt het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur dat het te weinig doet om bekende problemen aan te pakken. Als voorbeelden noemt het rapport ondervoeding van varkens, het vervoer van runderen terwijl dat niet is toegestaan en kuikens die na het uitkomen geen toegang krijgen tot voer. Ook worden signalen over dierenmishandeling volgens de commissie onvoldoende voortvarend opgepakt en te weinig vertaald naar concrete regelgeving.
De verantwoordelijkheid ligt daarbij niet uitsluitend bij de sector. Ook de minister en het ministerie schieten volgens de commissie tekort. Zij geven onvoldoende richting aan het dierenwelzijnsbeleid en hebben in het verleden menselijke en economische belangen te vaak zwaarder laten wegen dan het welzijn van dieren.
Opvallend is dat de commissie een ander beeld schetst van de bescherming van voedselveiligheid en diergezondheid. Deze belangen zijn volgens de onderzoekers binnen de vleesketen wel voldoende geborgd. Zowel bij bedrijven als bij de overheid staan deze onderwerpen hoger op de agenda dan dierenwelzijn. De commissie benadrukt dat dit niet betekent dat alle risico’s zijn uitgesloten, maar dat er voldoende waarborgen en prikkels bestaan om de voedselveiligheid en diergezondheid te beschermen.
Staatssecretaris Silvio Erkens van LVVN erkent dat verdere verbeteringen nodig zijn. Hij wil daarvoor een verbeterprogramma voor de vleesketen opstellen. Daarbij wordt opnieuw een deel van de verantwoordelijkheid bij de sector zelf gelegd.
De bevindingen van de adviescommissie onderstrepen dat verbetering niet alleen vraagt om inspanningen van individuele bedrijven, maar ook om duidelijkere regels, steviger overheidsbeleid en betere handhaving.