Jaaroverzicht NVIC: voedsel en medicijnen blijven grootste risico op vergiftiging bij huisdieren

Een hond die een reep chocolade opeet of een kat die heeft geknabbeld aan een bos lelies. Het zijn situaties die vrijwel iedere gezelschapsdierenarts herkent. Ook de jaarcijfers van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) laten zien dat deze risico’s onverminderd actueel zijn. In 2025 werd het NVIC bijna 10.000 keer geraadpleegd over dieren die waren blootgesteld aan een potentieel giftige stof. Honden vormden met 69 procent veruit de grootste patiëntengroep, gevolgd door katten (26 procent). 

Veterinaire dienstverlening onder druk 

Jaarlijks raadplegen dierenartsen het NVIC bijna 10.000 keer over acute vergiftigingen bij dieren. Uit recent Europees onderzoek blijkt dat Nederland en België behoren tot de landen waar humane vergiftigingencentra relatief vaak veterinaire vragen beantwoorden. Ongeveer één op de vijf telefonische consulten betreft een huisdier. 

Die dienstverlening staat onder druk. Veel Europese vergiftigingencentra ervaren veterinaire vragen als complex en tijdrovend en kampen met een gebrek aan structurele financiering. Hoewel de veterinaire kennisbank inmiddels ruim 29.000 keer per jaar wordt geraadpleegd. Ondanks het intensieve gebruik van de online kennisbank blijft de telefonische dienstverlening intensief. 

Voeding blijft de belangrijkste oorzaak 

Voeding, supplementen en genotsmiddelen waren ook in 2025 de grootste categorie intoxicaties (29%). Vooral voedingsmiddelen voor mensen vormen een risico. Chocolade was opnieuw de meest gemelde intoxicatie, met 643 meldingen. 

De online kennisbank laat ook zien welke stoffen dierenartsen het meest bezighouden. De informatie over druiven (Vitis) werd bijna 2.000 keer geraadpleegd, gevolgd door chocolade, Allium-soorten (zoals ui en knoflook), langwerkende anticoagulantia en xylitol. Vooral de sterke stijging van het aantal raadplegingen over druiven valt op. 

Humane én diergeneesmiddelen 

Humane geneesmiddelen vormen na voeding en planten de derde grootste categorie intoxicaties. Het NVIC registreerde 1.801 blootstellingen, vooral bij honden. Paracetamol en ibuprofen behoren tot de meest gemelde middelen. Opvallend is de stijging van ADHD-medicatie, waaronder lisdexamfetamine en methylfenidaat. 

Ook diergeneesmiddelen leiden regelmatig tot intoxicaties. Het NVIC ontving 710 meldingen, waarvan ongeveer de helft betrekking had op antiparasitaire middelen. Praziquantel, milbemycine en carprofen stonden bovenaan de lijst van meest gemelde werkzame stoffen. 

Kunstmest blijft opvallende risicofactor 

Binnen de categorie vrijetijdsartikelen en doe-het-zelfproducten springt kunstmest eruit. Deze was goed voor 378 meldingen, bijna de helft van alle blootstellingen binnen deze categorie. Ook batterijen, cement en verfproducten komen regelmatig voor. 

Belangrijke signaleringsfunctie 

De jaarcijfers laten zien dat veel intoxicaties bestaan uit bekende risico’s, maar ook dat nieuwe producten en geneesmiddelen hun weerslag hebben op de veterinaire praktijk. Het NVIC is daarmee niet alleen een vraagbaak bij acute intoxicaties, maar ook een belangrijke bron om trends te signaleren. Zo steeg het aantal meldingen van druiven en rozijnen/krenten opnieuw fors, terwijl ook de veterinaire informatie over druiven (Vitis) veel vaker werd geraadpleegd. Samen met de stijgende meldingen van ADHD-medicatie laat dat zien hoe snel nieuwe aandachtspunten kunnen ontstaan en biedt het aanknopingspunten voor preventie richting huisdiereigenaren.