Huisdieren van mensen die in een kwetsbare situatie verkeren, lopen een groter risico op welzijnsproblemen. Financiële problemen, psychische aandoeningen, eenzaamheid of lichamelijke beperkingen kunnen het voor mensen moeilijk maken om goed voor hun dier te zorgen. In de zienswijze Vergeten vrienden: mens in de knel, maar het huisdier redt zich wel? vraagt de Raad voor Dierenaangelegenheden (RDA) aandacht voor deze problematiek. Dierenartsen spelen een belangrijke rol bij het herkennen van signalen en het voorkomen van dierenleed.
De problemen ontstaan volgens de RDA lang niet altijd uit onwil of bewuste verwaarlozing. Vaak zijn het omstandigheden waardoor mensen niet meer in staat zijn hun dier de benodigde zorg te bieden. Denk aan het uitstellen van een dierenartsbezoek vanwege geldgebrek, of aan situaties waarin psychische of lichamelijke problemen de dagelijkse verzorging bemoeilijken.
Juist dierenartsen kunnen dergelijke veranderingen opmerken. Een dier dat steeds minder goed wordt verzorgd, kan ook een signaal zijn dat het met de eigenaar niet goed gaat. De RDA benadrukt daarom het belang van de One Welfare-benadering, waarbij het welzijn van mens en dier in samenhang wordt bekeken.
De Raad ziet wel een aantal knelpunten. Zo weten diergerichte professionals niet altijd waar ze terechtkunnen met zorgen over een dierhouder. Ook is er behoefte aan meer duidelijkheid over verantwoordelijkheden en de mogelijkheden om signalen te melden. De KNMvD-Meldcode Dierenmishandeling biedt dierenartsen handvatten bij vermoedens van mishandeling en verwaarlozing.
Ook de betaalbaarheid van diergeneeskundige zorg komt in de zienswijze aan bod. De RDA noemt de contextuele benadering van diergeneeskundige zorg als mogelijke oplossing. Daarbij stemmen dierenarts en dierhouder de behandeling af op de behoeften van het dier en de mogelijkheden van de houder. De RDA pleit ervoor te onderzoeken hoe deze benadering verder vorm kan krijgen, bijvoorbeeld in een leidraad. De financiële verantwoordelijkheid mag daarbij niet uitsluitend bij de dierenarts komen te liggen.
De RDA pleit voor betere samenwerking tussen dierenartsen, gemeenten, sociale hulpverlening, huisartsen, de GGZ en dierenwelzijnsorganisaties. Ook moeten professionals beter weten waar ze terechtkunnen voor advies en ondersteuning. Zo kan eerder worden ingegrepen wanneer het welzijn van een dier onder druk staat.
De volledige zienswijze Vergeten vrienden: mens in de knel, maar het huisdier redt zich wel? is te lezen op de website van de RDA.